Het effect van vakantie en uitjes

Wat doet een vakantie of uitje voor liefdes-, vriendschaps- en familierelaties? We vroegen het psycholoog en onderzoeker Jessica de Bloom; zij deed onderzoek naar het effect van vakanties op welbevinden en schreef het boek ‘De kunst van het vakantievieren’.

Vakantie en liefdesrelaties
‘Uit mijn studies bleek dat stellen meer met elkaar praten op vakantie en de kwaliteit van die gesprekken hoger beoordelen. Ze mochten de tijd aangeven op een schaal van een tot vijf, vóór de vakantie kwam hier een score van 3,2 uit, tijdens de vakantie een 4,3. De deelnemers praatten tijdens hun vakantie meer dan zestig minuten per dag met hun partner. De kwaliteit van die gesprekken gaven ze vóór hun vakantie een 7,5 (schaal van een tot tien), tijdens hun vakantie een 8,1. Zowel tijdens als na de vakantie bleken die goede gesprekken met de partner een zeer sterke, positieve invloed uit te oefenen op het welbevinden.’

Vrienden- en familievakanties
‘Vakantie werkt als een soort bindmiddel voor mensen. De Chinese onderzoekster Xinran Lehto interviewde met haar team verschillende vrienden- en familiegroepen. Uit haar onderzoek bleek dat mensen vinden dat vakanties een gevoel van samenhorigheid creëren, helpen de communicatie onderling te verbeteren en voor gezamenlijke herinneringen zorgen. Ga maar na hoe vaak er op familiefeestjes vakantieherinneringen worden opgehaald: ‘Weet je nog, toen op de camping in Frankrijk?’ Op vakantie valt de druk van werk- en zorgtaken van je af, wat rust en ruimte geeft om tijd en aandacht aan elkaar te besteden. Veel ouders reizen bovendien met hun kinderen om ze iets te leren over de wereld.’

Uitjes
‘Het doorbrengen van vrije tijd met elkaar is een belangrijke factor bij het creëren van verbondenheid, dit geldt net zo goed voor uitjes als voor vakanties. Er gezamenlijk op uit gaan vervult een basisbehoefte: aansluiting vinden bij de mensen om je heen. Uit onderzoek naar geluk van onderzoekers Van Boven en Gilovich blijkt dat mensen gelukkiger worden van uitjes dan van materiële zaken. In een experiment gaven zij mensen een bepaald bedrag om uit te geven aan dingen, zoals schoenen, of aan uitjes, zoals de dierentuin. De mensen die hun geld hadden ingezet op een uitje, voelden zich, zowel op korte als op langere termijn, gelukkiger dan diegenen die het geld hadden gebruikt voor materiële zaken. Een verklaring hiervoor is dat dingen een-op-een te vergelijken zijn. Heb je een telefoon gekocht, heeft je collega net weer een mooier exemplaar. Bij uitjes is dit niet mogelijk. Jouw dierentuinbezoek wordt niet minder leuk doordat jouw collega naar een concert is geweest. Uitjes worden bovendien in herinnering vaak nog mooier terwijl materiële dingen slijten.’

De voorbereiding
‘Denk goed na met wie jij jouw schaarse vrije tijd doorbrengt. Wat verwacht jij van die vakantie of dat uitje en welke contacten passen daarbij? Het is goed om met gezelschap van tevoren af te stemmen wat ieders verwachtingen zijn. Liggen die niet op een lijn? Geen probleem! Veel Nederlanders houden zich aan het ‘samen uit, samen thuis’-principe. Maar een vakantie is misschien wel geslaagder wanneer je elkaar de ruimte geeft om dingen apart van elkaar te doen. Zo heb je elkaar ’s avonds meteen veel te vertellen. Vraag als ouders ook aan je kinderen wat zij willen. Verzin bijvoorbeeld dat iedereen een keer voor één dag mag bepalen wat het gezin met elkaar gaat doen.’

TEKST: JASMINE GROENENDIJK